VIVA SE BLOGS

Die debat oor taalkwessies

Geplaas deur Sophia Kapp Woensdag, 02 Maart 2022
Gepubliseer in VivA;
Die afgelope week was vir taalwerkers uitdagend. Daar het in die pers en op sosialemediaplatforms ʼn bakleiery losgebars oor spelling wat ons behoorlik laat bontstaan het. Is die man nou Wladimir Poetin of Vladimir Putin, en wie of wat is jý nou as jy die een of die ander spelvorm voorstaan?

 

 
Ek gaan in ʼn volgende blog iets sê oor die skryfwyse van die naam (en ander), maar ek wil eers net iets hier neersit vir nadenke. Ek het reeds ʼn blog geskryf oor hoe ʼn mens oor taalfoute behoort te gesels, en ek het probeer antwoord op gereelde argumente wat op VivA se Facebookblad oor taalwenke gevoer word. Wat ek daarin geskryf het, geld steeds. Maar daar is ʼn derde ding wat bykom wat ons ook moet verreken wanneer ons oor Afrikaans praat, en dit is wat ons aan Afrikaans doen as ons met ander lede van die taalgemeenskap baklei oor hoe Afrikaans behoort te lyk.
 
Dit kan wees dat jy, hoe welmenend ook al, skade doen, nie net met jou woorde nie, maar ook met jou houding.
 
Laat ek dit hier baie duidelik stel: Jou beheersing van Afrikaans het niks te doen met die gehalte van jou Afrikanerskap of jou verbondenheid met die taalgemeenskap nie. Lees dit weer en laat dit insink. Ja, mense wat taalfoute maak, is net so Afrikaans as mense wat dit onbesproke praat en skryf. Nee, daar is nie vlakke van taalheiligheid wat jy kan bereik as jy die taalreëls beter as ander ken en toepas nie. Nee, jy maak nie Afrikaans nuut en modern en lewenskragtig as jy dit verfomfaai nie. Wat jy wel doen, ongeag in watter kamp jy is, is dat jy Afrikaans skade aandoen as jy aggressief en onaangenaam raak oor taalaangeleenthede.
 
My versoek, namens myself en my kollegas wat hierdie week baie kritiek moes verduur, is om bewus te wees nie net van wat jy sê nie, maar hoe jy dit sê. Onthou veral:
• ʼn Debat is ʼn gesprek waarin almal die reg het om hulle kant van die saak te stel.
• ʼn “Kant van die saak” impliseer dat jy daaroor gedink het en dat jy ʼn mening gevorm het op grond van al die toepaslike inligting wat jy bymekaar kon maak.
• Die doel van die debat is om die saak uit te pluis. Daar is dus nie so iets soos ʼn wenner of ʼn verloorder in ʼn debat nie, as dit ʼn sinvolle debat is, verstaan almal die aangeleentheid aan die einde van die gesprek beter. Dit kan wees dat daar aan die einde van die debat meer opvattings oor die saak is as wat daar was toe die debat begin het, dis doodreg.
• As jy nie verstaan nie, vra. As jy ʼn antwoord kry, luister/lees en besin oor die inligting wat jy gekry het. As jy steeds nie oortuig is nie, vra weer.
• As jy verskil, stel dit duidelik waarom jy verskil, en staaf jou argumente met voorbeelde, nie met emosie nie.
• Neem deel met die wete dat jou opvatting dalk omver gegooi kan word. ʼn Opvatting is net ʼn opvatting, dis nie jy nie. As jou opvattings verander, is jy nie minder of meer jy nie. Jy is ook nie verswak, verneder of verslaan nie. Jy is dieselfde mens, met ander opvattings.
• Die debat oor taal behoort altyd oor die taal te gaan, nooit oor die mense wat dit praat nie. As jy met jou raad of reël of voorskrif of houding, hoe korrek of lofwaardig ook al, mense van Afrikaans vervreem, doen jy skade.
• Die een wat die hardste skree of vloek, is nie die wenner nie. Die een wat die hardste skree of vloek, is die boelie. (Op daardie noot, ʼn mens spel "fok jou" met ʼn f, nie ʼn v nie.)
 
Ons plaas binnekort ʼn blog oor die verskille tussen die begrippe "vertaling", "transkripsie", "transliterasie" en "ontlening", wat ook vir deelnemers aan die debat meer duidelikheid behoort te verskaf. Tot dan, matigheid voor oë!
 
VivA-groete
 
Sophia
Lees 1015 tye

kommentaar

  • Kommentaarskakel
    Riki Bydawell
    Riki Bydawell
    Woensdag, 23 Maart 2022 09:37

    Geniet ek jou nou, Sophia! Maar net betreffende die laaste stukkie oor "vertaling", "transkripsie", "transliterasie" en "ontlening". Kan jy asseblief "vertolk" ook verduidelik, veral die verskil tussen "vertaling" en "vertolking"? Ek het verlede week in so 'n debat betrokke geraak toe 'n "interpreter" in 'n saak te veel ge-"interpret" het en nie genoeg ge-"translate" het nie. So het waardevolle inligting verlore geraak in 'n amptelike regsondersoek.

RSS-VOERE

Is jy 'n groentjie as dit oor RSS-voere gaan? Laai ons blitsgids af om jou te help.


NUUSARGIEF

FACEBOOK