Waar kom VivA vandaan?

Geplaas deur Gerhard van Huyssteen Vrydag 17 Julie 2015
Gepubliseer in Nuus;

Die idee vir die oprigting van die Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) is in vier gelyklopende toevallighede gewortel:

  • Ná die publikasie van die tiende uitgawe van die Afrikaanse Woordelys en SpelreëlsAfrikaanse Woordelys en Spelreëls (AWS) in 2009, het die Taalkommissie (TK) van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns (SAAWK), toe onder voorsitterskap van prof Ernst Kotzé, besin oor wat die toekoms vir die TK inhou. Een van die idees was om ʼn omvattende grammatika van Afrikaans te skryf.
  • In 2010 het prof Rufus Gouws (Universiteit van Stellenbosch) toevallig ook die TK genader en voorgestel dat die TK dit moet oorweeg om aan ʼn Afrikaanse grammatika te werk.
  • In dieselfde tyd het ons van die Nederlandse en Friese Taalportaal-projek te wete gekom: ʼn ambisieuse projek om ʼn omvattende, vergelykende, aanlyn grammatika van Nederlands en Fries te skep.
  • Ook in 2010 het dr Theuns Eloff en prof Marlene Verhoef (Noordwes-Universiteit) die Sentrum vir Tekstegnologie (CTexT) genader en gevra vir idees om iets vir Afrikaans en Setswana te doen. Die gedagte was dat ʼn mens ʼn konsep vir Afrikaans ontwikkel en dit dan later uitbrei na Setswana.

Op 3 Junie 2011 het ʼn tiental kenners en belanghebbendes die kantoor van die SAAWK in Pretoria vergader om oor so ʼn e-grammatika vir Afrikaans te besin. Tydens dié geleentheid is my die taak opgelê om ʼn konsepsakeplan te ontwikkel, in oorleg met proff Kotzé en Gouws. En dit was dus eintlik die begin van VivA.

Vir Nederlands is daar onder andere twee belangrike instellings:

  • Die Meertens Instituut (Amsterdam) hou hom besig met navorsing oor en die beskrywing van die Nederlandse taal en kultuur, met spesifieke aandag aan die dialekte van Nederlands. Die Meertens Instituut is ook bestuursmatig verantwoordelik vir Taalportaal; en
  • Die Instituut voor Nederlandse Lexicologie (INL) is vernaamlik besig met die bestudering van die Nederlandse woordeskat en die maak van Nederlandse woordeboeke.

Vir Afrikaans word daar al sedert 1926 aan die Woordeboek van die Afrikaanse Taal (WAT) gewerk; die Buro van die WAT kan dus op ʼn manier beskou word as die ekwivalent van die INL. Maar daar is geen Meertens Instituut vir Afrikaans nie, en VivA moet dus op ʼn eiesoortige manier dié hiatus vul. As dié model vir Nederlands kon werk, hoekom nie ook vir Afrikaans nie, en hoekom nie ook vir die ander Suid-Afrikaanse tale nie?

Sedert 2011 word daar uitvoerig gewerk aan ʼn omvattende sakeplan om VivA op die been te bring. Die Groot Plan se begroting vir vyf jaar is net so ʼn raps oor R30 miljoen. Die groot soektog vir geld begin...

Byna vier jaar later, in Februarie 2015, word VivA as ʼn maatskappy sonder winsmotief geregistreer, met die SAAWK, NWU, ATKV en Dagbreek Trust as stigterslede. Mnr Japie Gouws (ATKV) word verkies as die eerste voorsitter van VivA se direksie.

VivA se hoofdoelstellings is om die gebruik en gehalte van Afrikaans plaasik en internasionaal uit te bou deur:

  1. die beskrywing en bestudering van Afrikaans in sy volle omvang;
  2. die ontwikkeling van omvattende digitale en ander hulpbronne, hulpmiddele en platforms vir gesproke en geskrewe Afrikaans; en
  3. die lewering van 'n praktiese Afrikaanse taaldiens deur middel van tegnologie.

Lees hier meer oor VivA se ander doelstellings en waardes, soos vervat in die akte van oprigting.

Op 17 Julie 2015 word die VivA-skip te water gelaat met die bekendstelling van sy Woordeboekportaal – toeganklik via ʼn gratis, vanlyn app (moontlik gemaak deur die Atterbury Trust), asook via hierdie webwerf. Dit is dus die eerste konkrete en openbare bewys van VivA se bestaan.

Maar dit is net die begin. Later in 2015 word VivA se Adviesportaal (d.i. ʼn taaladviesdiens) bekendgestel, die eerste Afrikaanse artikels word op Taalportaal gepubliseer, en die volle Korpusportaal word van stapel gestuur, om maar enkele inisiatiewe te noem.

17 Julie 2015 is ʼn blye dag vir baie mense wat hard gewerk het om VivA aan die gang te kry. Ons hoop dat dit inspirerend en bemagtigend sal wees. VivA Afrikaans!

Lees 1876 tye Laaste modifikasie op Vrydag 17 Julie 2015 19:51

3 Opmerking(s)

  • Kommentaarskakel Gerhard van Huyssteen Maandag 20 Julie 2015 05:29 geplaas deur Gerhard van Huyssteen

    Andre, stuur dit gerus vir ons taaladviseur, Sophia Kapp (sophia@viva-afrikaans.org).

  • Kommentaarskakel Andre van den berg Sondag 19 Julie 2015 09:18 geplaas deur Andre van den berg

    Baie geluk met 'n wonderlike inisiatief.Ek raak bekommerd oor die Afrikaanse idioom wat verdwyn.Mens lees en hoor dikwels uitdrukkings wat van Afrikaans bloot 'n vertaalde Engels maak.As ek die uitdrukkings na Nederlands of Duits vertaal net vir die lekkerte,dan besef mens hoe belaglik die Afrikaanse idioomgeword het."n Paar voorbeelde: die jurie is nog uit op die punt(Amerikaans-the jury is still out on this issue);warm onder die boorrdjie/kraag/polse(sic);warm op die hakke/spoor;ek verdien om te weet;onderstreep die feit;die mynveld is besaai met myne(figuurlik) ens.,ens,.Die lys is eindeloos en word alhoe erger in koerante en kommentators op die radio.Ek teken sommige aan op my Konsepte van my selfoon maar weet nie wat om daarmee te maak nie.Mag ek maar van tyd tot tyd van hierdie gruwelike Afrikaans aan u deurstuur -dalk kan u iets daarmee aanvang in die naam van goeie Afrikaans.Is daar 'n spesifieke persoon aan wie dit gerig moet word?

  • Kommentaarskakel Etta Coetzee Vrydag 17 Julie 2015 16:20 geplaas deur Etta Coetzee

    Baie geluk VIVA. VIVA Afrikaans!

RSS-VOERE

Is jy 'n groentjie as dit oor RSS-voere gaan? Laai ons blitsgids af om jou te help.

NUUSARGIEF

FACEBOOK