Die digitalisering van Afrikaanse bronne

Geplaas deur Sophia Kapp Woensdag 30 Augustus 2017
Gepubliseer in Nuus;

Van 16-17 Augustus 2017 het die Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA), die Noordwes-Universiteit se projek rakende die Digitale Bibliografie van die Afrikaanse Taalkunde (DBAT) en die biblioteek van die Universiteit van Pretoria se Open Scholarship-afdeling 'n kollokwium gefasiliteer oor die digitisering en digitalisering van publikasies in en oor Afrikaans. Belanghebbendes is uitgenooi om daaraan deel te neem sodat daar 'n bestekopname oor die huidige stand van sake gedoen en 'n werksplan vir die toekoms opgestel kon word.

Die nodigheid vir die byeenkoms het duidelik geword omdat daar tans verskeie nasionale en internasionale instansies is wat om verskeie redes Afrikaanse materiaal (byvoorbeeld taal- en letterkundige werke, kultuurhistoriese materiaal, akademiese naslaanwerke en argiefmateriaal) digitiseer en digitaliseer. Tot dusver is daar nog geen bestekopname gemaak van al hierdie verskillende digitiseringsinisiatiewe nie, en duplisering, oorvleueling en hiate word wesenlike gevare. Ondersoeke in databasisse het trouens al sulke probleme bevestig, en dit het noodsaaklik geword dat almal wat begaan is oor die bewaring van Afrikaans se kultuur- en kennisskatte van mekaar se werk in hierdie verband moet kennis neem.

Belanghebbendes uit verskeie dissiplines het die geleentheid bygewoon, onder andere die media en uitgewersbedryf (LAPA, Maroela Media, NB-uitgewers), die akademie (NWU, UP, UJ, UFS), bewaringsinstansies (Die Afrikaanse taalmonument en -museum, Tracing History Trust, Kerkargief: NG Kerk in SA, NALN), biblioteke (Koninklijke Bibliotheek in Nederland, UP, UJ, NWU) en leksikografiese inisiatiewe (Prolingua, Verklarende Politieke Woordeboek). SADiLaR, die  Suid-Afrikaanse Sentrum vir Digitale Taalhulpbronne, wat by die NWU gesetel is en gerig is op die digitalisering van taalhulpbronne van alle Suid-Afrikaanse tale, is ook verteenwoordig.

 

Uit die besprekings is daar verskeie struikelblokke tot die behoorlike en sistematiese digitalisering van Afrikaanse bronne geïdentifiseer:

  • Die afwesigheid van 'n sentrale databasis/register waarin alle reeds gedigitiseerde bronne opgeteken is en waarin die nuut gedigitiseerde bronne bygewerk kan word
  • Die gebrek aan inligting oor wat reeds gedoen is en wat dringend gedoen behoort te word
  • Die afwesigheid van samewerking en koördinasie tussen instansies en organisasies wat hierdie werk onderneem
  • Die gebrek aan 'n gestandaardiseerde werkwyse
  • 'n Tekort aan toerusting, veral by kleiner instansies
  • 'n Tekort aan personeel wat die digitiseringsproses by die verskillende instansies kan onderneem
  • 'n Gebrek aan genoegsame fondse om bronne te digitiseer
  • Die onwilligheid van sommige eienaars van bronne om dié bronne te digitiseer en/of vir algemene gebruik beskikbaar te stel
  • Die kwessie van eienaarskap van gedigitiseerde bronne

 

Ten einde hierdie probleme die hoof te bied en so gou moontlik 'n werksplan vir die toekoms te skep, is daar by hierdie kollokwium 'n paar belangrike besluite geneem:

  • Daar moet 'n werkskomitee gestig word om so gou moontlik 'n toekomsplan op te stel. SADiLaR moet hierop verteenwoordig wees.
  • Daar moet so gou moontlik 'n databasis/register geskep word waar die werk wat reeds gedoen is, aangeteken kan word. Hierdie inligting moet vir die publiek toeganklik wees en moet as 'n lys en met behulp van 'n soekfunksie deursoek kan word.
  • Daar moet 'n gestandaardiseerde proses geskep word vir die digitisering van bronne sodat die formaat waarin dit bewaar word toeganklik kan wees.
  • Die digitisering van materiaal en versamelings moet geprioritiseer word.
  • Eienaars van duur versamelings moet 'n manier gegun word om die bronne op hulle eie stelsels te bewaar ten einde verkeer daarheen te monitor en te reguleer.
  • Hulpbronne wat by groot instansies beskikbaar is, moet tot die beskikking van kleiner organisasies en liggame gestel word, of kleiner versamelings moet by groot instansies gedigitiseer word sodat dit nie nodig is om toerusting te dupliseer nie.

 

 

 

Lees 975 tye Laaste modifikasie op Woensdag 30 Augustus 2017 09:40

RSS-VOERE

Is jy 'n groentjie as dit oor RSS-voere gaan? Laai ons blitsgids af om jou te help.

NUUSARGIEF

FACEBOOK