Intelligentsia se onsinverklikkers moet altyd werk

Geplaas deur Gerhard van Huyssteen Saterdag 11 November 2017
Gepubliseer in VivA;

Net toe ek dog ek ontsnap uit my seisoenale depressie, toe beland daar op my rekenaarskerm ʼn uitnodiging na ʼn akademiese byeenkoms. Die organiseerders kondig aan:

“The aim is to facilitate the establishment of a telescoping perspective on the sensitive and controversial subject of languages from government legislation, policy, education, business and narrows down to the question of how modern electronic technology can be used to mediate between the ever growing and conflicting objectives of heritage preservation, decolonization, inclusive growth and social justice, globalization and the inevitable merging of once-segregated cultures that results in code-switched hybrid human languages.” [sic!]

Ek lees weer. En weer. Loop ʼn keertjie om my lowergroen swembad. (Akademici soos ek het nie regtig tyd en geld om ons swembaddens kraakblou te kry nie. Dis eksamentyd.) Ek gaan sit en lees weer. My twee poedelkinders, Hoekom en Sommer, voel hondsintuïtief aan hoe daar ʼn melankolie oor ons huis skuif. Hoekom sit sy kop op my skoot; Sommer maak klein kreungeluidjies.

Ek lees weer en besluit toe maar dat my Engels seker nie goed genoeg is nie. Ek is immers ʼn Vrystaatse boorling.

Ek bel VivA se taaladviseur, Sophia Kapp. Vertalings van tekste val buite haar posbeskrywing, maar ek vra mooi of sy asseblief kan help. Sy is immers ʼn geakkrediteerde vertaler en boonop ʼn eertyds bekroonde dosent in die vertaalkunde.

“Gee vir my ʼn vertaling wat so na as moontlik aan die bronteks is,” vra ek.

“Stuur aan,” sê sy.

Tien minute later kry ek haar e-pos terug. (Danksy vervangingsasteriske in ʼn swetterjoel vloekwoorde kon sy die NWU se gemorsposfilters systap. Sy beken ook dat sy haar in die afgelope tien minute aan onwettige alkohol oorgegee het.) Hier is haar vertaalpoging:

“Die oogmerk is om die vestiging te fasiliteer van 'n teleskoperende perspektief op die sensitiewe en kontroversiële onderwerp van tale, van(uit) regeringswetgewing, beleid, onderwys, sake, en dan ingefokus op die vraag hoe moderne elektroniese tegnologie gebruik kan word om te bemiddel tussen die immer groeiende en konflikterende oogmerke van erfenisbewaring, dekolonisering, inklusiewe groei en sosiale geregtigheid, globalisering en die onvermydelike ineenvloeiing van eens gesegregeerde kulture wat lei tot kodeverwisselde, hibriede menslike tale.”

Sophia sluit haar e-pos af met die vrywaarskuwing dat die vertaling volgens die GIGO-beginsel gedoen is: Garbage in, garbage out. En daarmee slaan sy die spyker op die kop van ʼn probleem wat veel groter is as die vertaling van ʼn paragraaf.

Populistiese politici beskuldig akademici (soos ek) dat ons besig is met irrelevante navorsing. Want #EverythingMustFall. As navorsers dan sulke diep knieknikke maak dat hulle onderrokke victoriaans uithoepel, kry jy denkdiarree soos hier bo: Garbage in, garbage out.

Die geskiedenis wys oor en oor dat dit die verantwoordelikheid is van joernaliste (soos Jacques Pauw nou), kunstenaars (soos Brink en Breytenbach in die onlangse verlede) en akademici (soos Kopernikus eeue gelede) om in woeste tye nugter te bly. Hou kop, maar nie jou bek nie. En waak veral teen garbage in, garbage out.

NS: Ek vermoed die eintlike vraag van die beoogde simposium is heel sober én besonder relevant: “Hoe moet spraakherkenners aangepas word om taalvermenging in Suid-Afrikaanse tale te kan hanteer?”

Hierdie rubriek het in gewysigde vorm in Beeld van 11 November 2017 verskyn.

Beeld logo

Lees 486 tye

RSS-VOERE

Is jy 'n groentjie as dit oor RSS-voere gaan? Laai ons blitsgids af om jou te help.

NUUSARGIEF

FACEBOOK