Nog kraaie, en die voëls in Afrikaanse vanne

Geplaas deur VivA-redaksie Maandag 15 Oktober 2018
Gepubliseer in VivA;

Deur Pieter Bosman

Na aanleiding van my vorige artikel oor kraaie het ek verder gedink oor in watter groot mate kraaie ’n rol speel in veral die Europese kultuur. Die alombekende fabels van Aesopus (van ongeveer 600 VHJ) beskryf onder meer hoe ’n kraai water uit ’n kruik kry deur klippies daarin te gooi – gedrag wat deur hedendaagse navorsing bevestig is – en ook hoe ’n kraai ’n slinkse jakkals uitoorlê het.

Carel Fabritius, "Het puttertje" (Foto: Wikipedia)Groot letterkunde het van kraaie inspirasie gekry, soos Barnaby Rudge van Charles Dickens en The Raven van Edgar Allan Poe. Die Skandinawiese god van wysheid, Wotan, is gewoonlik uitgebeeld met ’n kraai (raaf) wat hom advies toefluister.

Van die vroegste tyd was die raaf as ’n gelukbringer en raadgewer bekend. Dis dus nie verbasend
dat rawe dikwels op skilde, asook op die seile van skepe uitgebeeld was nie. Die raafvlag staan trouens bekend as die oudste heraldiese embleem in noordelike Europa.

Twee vanne, wat beide “raaf” beteken, is Rabie en Rabe. Die stamvader van die Suid-Afrikaanse Rabies, ’n Duitser by name Christiaan Rabie, het in 1720 uit Leipzig, Sakse, in die Kaap aangekom. Christiaan Rabe, ’n Deen uit Kopenhagen, het hom sowat drie jaar later ook hier gevestig.

Ander Suid-Afrikaanse vanne afgelei van voëlname sluit onder meer in: Vogel, Ziervogel, Adelaar, Adler, Arend, Arndt, Strauss (“volstruis”), Geyer (“gier” of “aasvoël”), Gans en Pauw.

Putter se oorsprong kan teruggevoer word na ’n gewilde kouvoëltjie, ’n soort geelvink, in die sewentiende eeu in Nederland. Hierdie voëltjie is geleer om drinkwater met ’n vingerhoedjie of ’n klein emmertjie te “put” en dit dan met ’n fyn kettinkie boontoe te trek.

’n Skildery van 1654 deur Carel Fabritius in die Mauritshuis in Den Haag illustreer hierdie voëltjie pragtig.

 

Lees 861 tye Laaste modifikasie op Maandag 15 Oktober 2018 13:45

RSS-VOERE

Is jy 'n groentjie as dit oor RSS-voere gaan? Laai ons blitsgids af om jou te help.

NUUSARGIEF

FACEBOOK