VIVA SE BLOGS

Stal items per gids uit: los en vas

Woensdag, 01 Desember 2021 14:02

Hoekom? Die skakel tussen woordsoorte en spelreëls

Ek kom nou die dag die volgende Engelse woord teë waarvan ek nie die betekenis ken nie: “sesquipedalian”. Onmiddellik klim ek op die rekenaar en hark my versameling aanlyn Pharos-woordeboeke nader. ‘1 ’n lang mens/ding; 2 lang woord (naamwoord); 1 polisillabies, veellettergrepig; 2 ellelank (pred.), ellelang(e) (attr.); 3 langdradig, omslagtig, wydlopig” (adjektief)’ is die betekenisse wat daar vir my gegee word.

Wat ek gedoen het, is om ’n hulpmiddel, naamlik ’n woordeboek, te gebruik om ’n talige kwessie op te los. Net so is kennis van woordsoorte ’n belangrike hulpmiddel wat gebruik word wanneer die korrekte spelling van woorde bepaal moet word. Woordsoorte moet derhalwe as ’n middel tot ’n doel beskou word en nie ’n doel op sigself nie – ’n mening wat ook in die onderrigleerplan, die Kurrikulum- en Assesseringsbeleidsverklaring, gehuldig word.

Dinsdag, 06 Februarie 2018 09:35

Die samestelling van samestellende samestellings

Deur Milton Webber, taalpraktisyn en vraagopsteller by Beter Afrikaans

 

Een van die vrae wat ek baie kry van deelnemers aan Beter Afrikaans, handel oor die term samestellende samestelling, wat vir baie mense na niks anders as ’n vorm van toutologie lyk nie. Nou wat is dan hierdie taalkundige term waarmee die taalghoeroes ons probeer vermaak?

Die AWS definieer ’n samestellende samestelling as ’n samestelling waarvan die bepalergedeelte bestaan uit ’n woordgroep van ’n byvoeglike naamwoord of telwoord plus ’n selfstandige naamwoord”. Met ander woorde: ’n groep woorde bestaande uit ’n byvoeglike naamwoord plus ’n selfstandige naamwoord en nog ’n selfstandige naamwoord. Die byvoeglike naamwoord moet egter op die eerste selfstandige naamwoord in die woordgroep betrekking hê, anders sou dit los geskryf word. En dit is juis hier waar mense soms kleitrap, want ons het mos op skool geleer byvoeglike naamwoorde word los van selfstandige naamwoorde geskryf. Ja, maar nie in die geval van samestellende samestellings nie.