Vrydag 21 Desember 2018 07:27

Is jy geneig tot verstoptisme of verlangpaniek?

Dis Desember, die winkels is luidrugtig versier (al sedert Oktober, in Europese kleure), Boney M sing orals (maar veral ook in lewend lywe, Oukersaand in Pretoria) en ek veroorloof my my gebruiklike eindjaarplesiertjie (of is dit jaareindplesiertjie?) om te besin oor nuutskeppings van die afgelope jaar.

Uithangonderrokwaarskuwing! Ek het op 3 Augustus deser hier geskrywe dat ek tans die hipotese voorhou dat nuwe ontdekkings en uitvindsels toenemend (of dalk nog altyd?) in die Anglo-Amerikaanse omgewing gemaak en benoem word. Ander tale loop maar gewoon agter Engels aan, hetsy deur die nuwe woorde te vertaal of net so oor te neem.

Vrydag 12 Oktober 2018 06:18

So vinnig soos ʼn pyl in dié deel van baan

Sedert hy my jare gelede in ʼn restaurant in die Baai aan Diemersfontein se sjokoladepinotage voorgestel het, kry ek so dan en wan ʼn e-pos met ʼn taaluitdaging van die fameuse Kerneels Breytenbach. My dag/week/maand word gewoonlik opgevrolik, want hy stel nou nie juis jou gemiddelde agt-tot-vyftaalvrae nie.

Vandeesweek: “Waar kom die woord ‘pylvak’ vandaan?”

Ek dag eers daar was ʼn verlaging in die algemene standaard van sy vrae, want dis tog voor die hand liggend: Pylvak kom uit …

Vrydag 03 Augustus 2018 16:03

Dink aan nóg nuwes, behalwe googleloer ...

ʼn Gunstelingtydverdryf onder taalaficionado’s is die soeke na sogenaamde onvertaalbare woorde.

Skuinskoek, padkos, hartbeeshuis en rooibostee.

Gesoute vertalers of taalkundiges sal jou dalk gou vertel dat dit nie vreeslik interessant is nie. Ek is egter nog laf genoeg om iets sinnigs daarin te probeer soek.

Vrydag 22 Junie 2018 07:42

Coenie is beslis Afrikaans se beste woordsjef

Wie is Afrikaans se beste liriekskrywer óóit?

Koos Doep? Lucas Maree? Amanda Strydom? Jannie du Toit? Anton Goosen? Of moet ons kontemporêres soos Hunter Kennedy, HemelBesem, Bittereinder, Spoegwolf en Valiant Swart insluit? En wat van goue oues soos Chris Blignaut of Die Briels?

Dis waarskynlik ʼn onbegonne taak, maar vir my is daar een wat kop en skouers bo die res uitstaan …

Saterdag 21 April 2018 10:18

Gemaak en laat staan, dit is Afrikaans nog lank nie

Hierdie blog is ’n uitgebreide, verrykte weergawe van ’n rubriek wat op Vrydag 20 April in Beeld verskyn het, en wat jy hier kan lees.

Een van die lekkertes van my werk by VivA is om dop te hou hoe Afrikaans verander. As ek herhaaldelik ’n nuwe woord sien: in verskillende publikasies, in die sosiale media, in blogs ... Herhaaldelik ’n nuwe woord hoor: oor die radio, in podsendings ... Herhaaldelik bestaande woorde in nuwe betekenisse gewaar ... Dan maak dit my bly, want Afrikaans word verryk en ek kan my vonds in VivA se woordeboekportaal gaan opteken.

Saam met elke dag se nuus kry Afrikaans nuwe woorde by. Ons leen, ons vertaal, ons skep self. Want so gemaak en so gelaat staan, is Afrikaans nog lank nie. Verslaggewers wat daagliks oor nuwe ontwikkelings, uitvindings, ontdekkings berig, speel ’n onmisbare rol om woordeboekmakers se aandag op nuwe woorde en nuwe betekenisse te vestig. Hier is ’n paar van my waarnemings van die afgelope week:

Sondag 16 Julie 2017 15:18

Koerante, tydskrifte is voedingsbron vir Afrikaans

In alle tale gaan ontwikkeling en verandering met nuutskepping gepaard: die vorming van nuwe woorde vir nuwe dinge. Om in hedendaagse bronne, soos die Handwoordeboek van die Afrikaanse Taal en die nuwe Afrikaanse woordelys en spelreëls, eietydse taalgebruik akkuraat te weerspieël, moet ons nie net speurtogte onderneem in groot korpusse van geskrewe Afrikaans nie, maar daagliks ook die gedrukte én die niegedrukte media fynkam.

Die ekserpering van nuwe woorde en uitdrukkings vir nuwe idees, gebeurtenisse en uitvindings maak van my dagtaak as leksikograaf ’n belangrike onderdeel uit: die deurblaai van boeke, koerante en tydskrifte (sowel e- as p-publikasies); deesdae ook webblaaie en blogs, plasings op Facebook en twiets en dies meer; dikwels met die radio of televisie, ’n Afrikaanse podsending, liedjie of kletsrym op die agtergrond; want vir opname in die HAT, ook in die aanlyn HAT, én in die AWS, is die vind van genoeg bewyse – dat nuutskeppings in genoeg verskillende bronne gebruik word om hulle insluiting te regverdig – ’n belangrike vereiste.

Nuuskierig oor wat alles op ’n woordeboekmaker se radarskerm verskyn?

Hier is ’n paar voorbeelde van woorde en uitdrukkings wat die afgelope week my aandag getrek het en nou op die HAT se dophoulys is (in geen spesifieke volgorde nie):

RSS-VOERE

Is jy 'n groentjie as dit oor RSS-voere gaan? Laai ons blitsgids af om jou te help.

NUUSARGIEF

FACEBOOK