Saterdag 10 Maart 2018 05:21

Taalskatte laat tone en hare krul van plesier

Kyk, as jy vir my wil vang, hoef jy nie ʼn wip te stel nie: Sê net vir my daar is iewers ʼn skryfbehoefte- of ysterwarewinkel, en jy kan my Simsonlokke met ʼn stomp skêr afskeer. Ek weet nie wat die bekoring is nie – dalk maak dit my verlang na kleintyd se speel in die stoor op ons plaas, of na my en my niggie se biblioteek-biblioteekspelery. (Ons het slegs één keer gewaag om dokter-dokter te speel; daarna moes ons noodgedwonge opgradeer …)

In ysterwarewinkels (oftewel “hardewarewinkels” vir die minder puriteinses onder ons) stel ek belang in die skroefietjies en moerietjies, die handvatsels en toiletsitplekke, houtdeure en -geure, verwe, gomme, tuinstelle, goggadoders, swembadware, lappe, tuinhandskoene en iets vir die honde. (By my om die hoek is nog so ʼn ouwêreldse ysterwarewinkel met twee ervare omies wat rooi voorskote dra en sleutels sny.)

In die ysterwaresupermarkte hou ek egter altyd links verby die Masjiene. Ek weet nie wat dit is nie, maar die Masjiene intimideer my. Byvoorbeeld: Ek het ʼn paar maande gelede ʼn elektriese skroewedraaier gekoop; tuis gekom het ek die skroewe van my splinternuwe vensterrame in hulle peetjie in verdraai; toe maar weer die ding gaan teruggee en so half-half gejok dat ek dit as ʼn geskenk vir iemand gekoop het, maar dat die persoon al ene het, baie dankie. Ek bly dus weg van die Masjiene.

Saterdag 23 Desember 2017 08:13

Mag jy Kersfees smul aan 'n minnemaal

My ma sê altyd: “Vetsug is nie oorerflik nie, eetgewoontes wel.” En as jy soos ek uit ʼn tradisionele, Afrikaanse familie kom, sal jy weet dat my ma die waarheid praat.

My ouma is oorlede toe ek vyf jaar oud was, en die enigste beeld wat ek nog van haar kan oproep, is hoe sy met haar forse bo-arms in die warm kombuis staan en brood knie, hoe sy geruik het soos vars, warm suurdeegbeskuit uit die ESSE-steenkoolstoof. En ek onthou die stapels en stapels kos wat by elke liewe ete die tafels laat holrug staan het. Met Kersfees was dit oordaad kwadraat: gemmerbier en vars waatlemoen wat in ʼn streepsak in die plaasdam afgekoel is, vier of vyf soorte vleis met dubbel soveel bygeregte, en les bes, die doekpoeding met ʼn versteekte bronspennie.

Ek weet as ek môreaand by my ma se tafel aanskuif, gaan dit weer so ʼn gedoente afgee: Ons eetgewoontes het ons by my ouma geërf. Psigologies dink ek dit het iets te make met die swaarkryjare van die Groot Depressie, toe my ouma-hulle sprinkane en ander eetgoed uit die veld moes kry en skilpad ʼn delikatesse by spesiale geleenthede was. Die Groot Depressie leef as ʼn meem in ons gene, en ons eet oordadig om armoede en swaarkry te besweer.

Vrydag 24 November 2017 00:34

Publikasieaankondiging

 Verklarende Politieke Woordeboek: Tweetalige Kernterme en -definisies in Politieke Wetenskap

 Explanatory Dictionary of Politics: Bilingual Core Terms and Definitions in Political Science  

In Januarie 1990 het die destydse Komitee vir Staatkundige en Verwante Terminologie van die ou Departement van Nasionale Opvoeding se Nasionale Vakterminologiediens ’n lys staatkundige en verwante terminologie gepubliseer. In die daaropvolgende dekades het die vinnige toename in nuwe staatkundige en politieke terme en gebruike gou die bywerking van dié lys genoodsaak. Die hersieningstaak is onderneem deur die Sentrum vir Politieke en Verwante Terminologie in Suider-Afrikaanse Tale, wat in 1997 gestig is nadat staatsteun aan die vakterminologiediens gestaak is. Onder leiding van brig.genl. Pierre le Clus, sameroeper van die werkkomitee, het die eerste uitgawe van die Nuwerwetse Politieke Woordeboek (NPW) in 2003 die lig gesien.

Die NPW het heelwat meer terme as sy voorganger bevat. Nuutskeppings en probleemterme is ingesluit. Ook verskeie bylae. Spelling- en transliterasieprobleme wat by die verafrikaansing van ontleende terme ontstaan het, is opgelos, en winste uit Suid-Afrika se ander amptelike tale sowel as uit vreemde tale is opgeneem. In 'n artikel in Lexikos 13 van 2003 gee dr. Mariëtta Alberts, wat destyds by die Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad vir leksikografie- en terminologieontwikkeling verantwoordelik was, van die verskillende stadiums van dié projek ’n interessante oorsig.

In 2011 is die redaksie vir hulle werk aan die tweede uitgawe van die NPW deur die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns met die Stalsprys vir Politieke Wetenskap beloon. En nou, in 2017, het daar van dié bekroonde woordeboek, so pas, ’n nuwe uitgawe onder ’n nuwe titel by Juta verskyn – die inisiatief van die samestellers van die 2011-uitgawe nadat CEPTSA (die Centre for Political and Related Terminology in Southern Africa), die voormalige sentrum by die Universiteit van Johannesburg, ophou bestaan het.

Maandag 28 Augustus 2017 23:10

Nuwe gids vir termskeppers

In die taalkundewêreld is die naam dr. Mariëtta Alberts ’n huishoudelike naam. Sy is veral bekend in terminologie- en leksikografiekringe, met ander woorde by die mense wat woordeboeke maak en termlyste saamstel. Gerhard van Huyssteen het haar onlangs by ’n kongres raakgeloop en met haar oor haar spiksplinternuwe boek gesels:

RSS-VOERE

Is jy 'n groentjie as dit oor RSS-voere gaan? Laai ons blitsgids af om jou te help.

NUUSARGIEF

FACEBOOK