profile pic

Getransformeer soos wat dit vir my saak maak

Saterdag, 27 Mei 2017 Geskryf deur Gerhard van Huyssteen

Pankoppe, gryskoppe, krulkoppe, kroeskoppe, kaalkoppe. Lang hare, kort hare, takhare. Rastalokke, blondinevlegsels, brunetkapsels, gemmerkatkuiwe. Melkbaarde, hipsterbaarde en hardebaarde.

Dis die aansig wat ek die afgelope week van agter uit ʼn saal op Buffelspoort had. Ek woon vir die eerste keer in my lewe die Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging (ATKV) se algemene jaarvergadering as waarnemer by. Ek moet ver agter sit, sonder stem en stemreg, maar ek mag kýk.

Wat ek sien, is pankoppe en kie.: ʼn getransformeerde (of dan ten minste transformerende) organisasie. Goed, goed, die byna 300 stemgeregtigdes (waarvan 71 onder 18 jaar oud is), is nou nie hééltemal verteenwoordigend van die Afrikaanse demografie nie – in elk geval nie op die manier waarop ons regering demografiese verteenwoordiging wil meet en implementeer nie.

LEES VERDER
profile pic

Liefs New York as Nieu-York óf Nuwe York

Saterdag, 20 Mei 2017 Geskryf deur Gerhard van Huyssteen

Vra Charles via e-pos vir my: “Wat is die beginsels met betrekking tot die vertaling van internasionale eiename in Afrikaans? Skryf ʼn rubriek daaroor!” Ek gehoorsaam gedienstig, gedwee.

In beginsel is daar geen beginsel nie. Dis eintlik maar 'n historiese, en dikwels lukrake, kwessie. Voor die twintigste eeu is prominente plek- en persoonsname dikwels vertaal of oorgeklank, maar ook nie juis sistematies nie. So byvoorbeeld het Paris (Frankryk) Parys geword, maar Lyon (ook in Frankryk) is nie vertaal nie. Dit geld ook persoonsname: Ons praat in Afrikaans meestal van Karel die Grote (Latyn: Carolus Magnus of Karolus Magnus; Duits: Karl der Große; Engels en Frans: Charlemagne), maar nie sommer van prins Karel (prince Charles) en sy blommetjieshertogin Kamille (Camilla) nie. 

LEES VERDER
profile pic

Athlone

Vrydag, 19 Mei 2017 Geskryf deur Sophia Kapp

Verlede week is ek in die Kaap om VivA te gaan bemark. Besoek skole op ʼn streep, vertel hulle van ons produkte, Woordeboekportaal, ons navraagdiens, skoollisensie, kompetisie, die hele ketoet. Gawe kollegas in die Kaap het vir my die besoeke gereël, en ons ryg vir hulle in: van vroeg tot laat, tot verby die donkerte oor die wingerd kom lê.

Ek sien ou skole, nuwe skole, skole met ʼn ryk tradisie en ʼn bykans onuitputlike alumnifonds: ek sien skole waar die drade platgetrap is en die buurt se rondloperbrakke in die vullisdromme kom krap. Oral word ek vriendelik ontvang, oral kan ek sien die onderwysers het opregte deernis vir die jong siele in hulle sorg. Sommige se omstandighede is moeilik, sommige sʼn is haglik. Maar hulle is daar, bereid om saam te werk, gretig om vir Afrikaans in die loopgrawe te werk.

Dan kondig my kollega aan: Sy kan vir my ʼn besoek reël by die Athlone School for the Blind. Wil ek gaan? Ek het my bedenkinge, want ek smous skoollisensies vir woordeboeke en ʼn toepassing wat vir slimfone ontwerp is. Wat bied ek nou eintlik vir kinders wat sukkel om te sien? Is dit hoegenaamd sinvol om VivA soontoe te neem? My tyd is beperk, sien, en ek moet dit ten beste benut. Maar ek sê maar ja, want dis op ons pad en ons kan nou maar netsowel daar stop.

LEES VERDER
profile pic

'n Ode aan die moeder

Saterdag, 13 Mei 2017 Geskryf deur Sophia Kapp

Sondag is dit Moedersdag. ʼn Dag vir moeders. ʼn Dag van erkenning en dank en viering, waarop ons eer betuig aan die vrou wat ons nie vermoor het nie, al het sy (meer as een keer) rede gehad om dit te doen.

Die viering van Moedersdag is, natuurlik, ʼn Amerikaanse tradisie. In 1908 het ene Anna Jarvis ʼn dankdiens vir haar eie moeder in die St. Andrew’s Metodistekerk in Grafton, Wes-Virginië, gereël. Die moeder, Ann Reeves Jarvis, was ʼn vredesaktivis en ʼn gesondheidsorgwerker wat gedurende die Amerikaanse Burgeroorlog gewonde soldate van albei kante van die stryd verpleeg het. Die Amerikaanse Kongres het die idee van ʼn dag vir ʼn ma aanvanklik afgelag (en gespot dat hulle dit nie wil doen nie, want netnou moet hulle ʼn skoonmoedersdag instel), maar in 1914 het Woodrow Wilson ʼn proklamasie onderteken waarin die tweede Sondag in Mei opsygesit is as amptelike vakansiedag ter verering van die moeder.

LEES VERDER

NUUSARGIEF

FACEBOOK