profile pic

40 maniere waarop skrywers skop skep – retoriese middele

Maandag 18 Maart 2019 Geplaas deur Sophia Kapp

Ek kry dikwels navrae oor retoriese middele (op die trant van: "Tannie, wat noem ʼn mens dit as skrywers verkeerde goed met mekaar vergelyk?" en wat ek dan moet vertaal na "'n uitspraak wat aanvanklik lyk of dit 'n teenstrydigheid bevat, maar by nader beskouing tog versoenbaar is"), wat my gewoonlik in ʼn koue sweet laat uitslaan. Sien, ek is ʼn taalkundige van opleiding en ʼn taalpraktisyn van nering. Letterkunde het my nog altyd ore aangesit. Ek het waardering vir die kuns – baie – maar min vaardigheid om dit te ontsyfer. Linkerbreindilemmas.

Om dié rede het ek nie aandag gegee in die lesings waarin retoriese middele bespreek is nie. Tot my skande en my spyt is ek dus deesdae net so in die donker as die jong navraers, en ek moet altyd naarstiglik begin rondsoek na hulp.

LEES VERDER
profile pic

Wees bly oor Afrikaans se diverse uitsprake

Sondag 17 Maart 2019 Geplaas deur Gerhard van Huyssteen

Verlede week vra Ronel in ʼn Facebookgroep hoe ʼn mens die “tele-“ van “teleskoop”, “televisie” en “telefoon” uitspreek. Twee kwessies is hier ter vrage: hoe die eerste <e> klink en waar die klemtoon in die woord geplaas moet word. Ek gebruik “telefoon” as voorbeeld.

Selwers dink ek dat ek altyd laat waai met [tae-lî-fOOn] (die hoofletters dui aan waar die klem val en die [î] klink soos in “kind”). Sien, ek het groot geraak in die Noordwes en ons praat mos van [tsjAE-kîrs] (in plaas van die meer verfynde [tsjÊ-kîrs] vir “Checkers”), [tAE-kies] (in plaas van [tÊ-kies] vir snolskoene) en [saeks] (in plaas van [sêks] vir die daad wat jy nié in Checkers met net jou snolskoene aan moet pleeg nie).

In ʼn blitsopname op Facebook en Twitter, blyk dit dat my noordwestelike uitspraak redelik algemeen is. Amper 75% van die mense dink hulle spreek daardie eerste <e> uit as [ae], maar 70% sê dat hulle die klem op die eerste sillabe en nie op die laaste ene nie. Dus, die meeste respondente dink hulle spreek die woord uit as [tAE-lî-foon].

LEES VERDER
profile pic

Wees bly oor Afrikaans se diverse uitsprake

Sondag 17 Maart 2019 Geplaas deur Gerhard van Huyssteen

Verlede week vra Ronel in ʼn Facebookgroep hoe ʼn mens die “tele-“ van “teleskoop”, “televisie” en “telefoon” uitspreek. Twee kwessies is hier ter vrage: hoe die eerste <e> klink en waar die klemtoon in die woord geplaas moet word. Ek gebruik “telefoon” as voorbeeld.

Selwers dink ek dat ek altyd laat waai met [tae-lî-fOOn] (die hoofletters dui aan waar die klem val en die [î] klink soos in “kind”). Sien, ek het groot geraak in die Noordwes en ons praat mos van [tsjAE-kîrs] (in plaas van die meer verfynde [tsjÊ-kîrs] vir “Checkers”), [tAE-kies] (in plaas van [tÊ-kies] vir snolskoene) en [saeks] (in plaas van [sêks] vir die daad wat jy nié in Checkers met net jou snolskoene aan moet pleeg nie).

In ʼn blitsopname op Facebook en Twitter, blyk dit dat my noordwestelike uitspraak redelik algemeen is. Amper 75% van die mense dink hulle spreek daardie eerste <e> uit as [ae], maar 70% sê dat hulle die klem op die eerste sillabe en nie op die laaste ene nie. Dus, die meeste respondente dink hulle spreek die woord uit as [tAE-lî-foon].

LEES VERDER
profile pic

Antjie en kie

Vrydag 08 Maart 2019 Geplaas deur Jana Luther

By die 20ste US Woordfees gesels Deon Meyer vandeesweek met die Yslandse speurverhaal- en kinderboekskrywer Yrsa Sigurðardóttir. Onder meer oor haar voorliefde vir gruwelverhale. Is dit nie ’n bietjie vreemd nie?

Nee. Yrsa lag, en meningspeilings bevestig: In Ysland met sy vulkane, kouer as koud, in dié ylbevolkte land met sy lang, donker nagte, glo meer as die helfte van die bevolking – vandag nog – aan die bestaan van elwe, trolle en ander bonatuurlike wesens.

LEES VERDER
profile pic

Joodse Afrikaans

Donderdag 07 Maart 2019 Geplaas deur Sophia Kapp

Tale is almal gemoedelike diewe. Hulle is soos jou vriendelike buurman wat elke Saterdag jou grassnyer leen, tot julle naderhand albei vergeet het wie oorspronklik die grassnyer aangekoop het. Ná jare begin jy selfs jou buurman vra of jy asseblief jou eie grassnyer kan gebruik.

LEES VERDER