profile pic

Breek jy ʼn been op die verhoog in Afrikaans?

Dinsdag 05 September 2017 Geplaas deur Gerhard van Huyssteen

Vra iemand op Facebook: “Weet iemand van ʼn lekker Afrikaanse ekwivalent vir ‘break a leg’?”

In die teaterwêreld – of dit nou drama, ballet of opera is – is daar wêreldwyd ʼn tradisie dat jy nooit ʼn akteur of sanger goeie wense voor ʼn vertoning mag toewens nie. Dit is ʼn yslike taboe om vir Bobby van Jaarsveld “Sterkte!” te skree, terwyl jy jou onderklere op die verhoog gooi. Moenie dit doen nie.

Die Engelse “break a leg” se herkoms is volledig onbekend, hoewel daar genoeg teorieë is om ʼn hele boek oor te skryf.

LEES VERDER
profile pic

Wen met Varsgebek!

Donderdag 31 Augustus 2017 Geplaas deur Sophia Kapp

VivA se Skolekompetisie is hierdie jaar weer aan die gang. Leerders van enige ouderdom kan inskryf en daar is elke maand R5 000 op die spel. Aan die einde van die jaar is daar ook vir 'n graad 11- of 12-leerder wat die weninskrywing ingestuur het 'n studiebeurs van R150 000 op die spel vir naskoolse studie in enige rigting aan enige instansie in die land. Dié beurs en die kontantpryse word met trots geborg deur die Atterbury Trust. Boonop kry die wenskool R10 000 om te bestee soos hulle wil, die skool met die meeste inskrywings kry R5 000 en die onderwysers wat die weninskrywing aangemoedig het, kry R2 500 – 'n heerlike bonus hier kort voor die Desembervakansie!

LEES VERDER
profile pic

Die digitalisering van Afrikaanse bronne

Woensdag 30 Augustus 2017 Geplaas deur Sophia Kapp

Van 16-17 Augustus 2017 het die Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA), die Noordwes-Universiteit se projek rakende die Digitale Bibliografie van die Afrikaanse Taalkunde (DBAT) en die biblioteek van die Universiteit van Pretoria se Open Scholarship-afdeling 'n kollokwium gefasiliteer oor die digitisering en digitalisering van publikasies in en oor Afrikaans. Belanghebbendes is uitgenooi om daaraan deel te neem sodat daar 'n bestekopname oor die huidige stand van sake gedoen en 'n werksplan vir die toekoms opgestel kon word.

LEES VERDER
profile pic

Nuwe gids vir termskeppers

Maandag 28 Augustus 2017 Geplaas deur Jana Luther

In die taalkundewêreld is die naam dr. Mariëtta Alberts ’n huishoudelike naam. Sy is veral bekend in terminologie- en leksikografiekringe, met ander woorde by die mense wat woordeboeke maak en termlyste saamstel. Gerhard van Huyssteen het haar onlangs by ’n kongres raakgeloop en met haar oor haar spiksplinternuwe boek gesels:

LEES VERDER
profile pic

Kom plant jou vlag in Afrikaans se nuwe spraakatlas

Sondag 27 Augustus 2017 Geplaas deur Jana Luther

“Die noordewind en die son” is ’n fabel van Esopus. Uit die oorspronklike Grieks is dit in vele tale vertaal. 

In al die weergawes van die verhaal kry Wind en Son stry oor wie van hulle twee nou eintlik die sterkste is.

Net dan kom daar ’n reisiger verby, toegewikkel in ’n warm jas. Wie eerste daarin kan slaag om die man uit sy jas te kry, besluit die twee; dié is die sterkste.

Eers waai Noordewind. Hy blaas, en hy blaas, maar hoe sterker hy ruk en hoe harder hy pluk, hoe stywer trek die man sy jas om hom vas.

Dan is dit Son se beurt. Hy skyn fel, en kort voor lank laat sy lekker warm strale die man sy jas uittrek.

So gebeur dit, dus, dat Noordewind moet erken dat Son, van hulle twee, die sterkste is.

Omdat dit ’n fabel is, is daar ook ’n les uit te leer: Dat ’n mens deur oorreding veel meer regkry as deur geweld te gebruik.

Maar by taalkundiges is die fabel van die noordewind en die son ook om ’n ander rede bekend: omrede die gebruik daarvan in fonetiese beskrywings – as middel om gesproke taal te illustreer.

LEES VERDER