profile pic

Daardie verpestelike Australianers

Vrydag 29 Junie 2018 Geplaas deur Sophia Kapp

Ons plaas daagliks op VivA se Facebookblad ʼn taalwenk. Dis in grafika ingebed, en ek pas moeilik meer as ʼn sin en ʼn voorbeeld in so ʼn prentjie in, daarom moet ek mooi besin oor wat ek in so 'n wenk wil plaas. Dit help nie ʼn mens probeer ʼn ingewikkelde saak soos afleidings van eienaamwoorde in so ʼn wenk inprop nie – ek kan hoogstens een voorbeeld daarvan aanhaal en dan hoop die gebruikers op die blad gaan slaan in die bron self na wat die reëls is. Soms gebeur dit, meestal nie. Gebruikers vra op die blad self, en ek moet soms bontstaan om al die vrae te beantwoord. Veral as die kwessie mense warm onder die kraag het.

So plaas ek hierdie week (op versoek van ʼn paar gebruikers) die wenk dat die inwoners van die eilandjie doer onder in Afrikaans Australiërs genoem word, nie Australianers nie.

LEES VERDER
profile pic

Coenie is beslis Afrikaans se beste woordsjef

Vrydag 22 Junie 2018 Geplaas deur Gerhard van Huyssteen

Wie is Afrikaans se beste liriekskrywer óóit?

Koos Doep? Lucas Maree? Amanda Strydom? Jannie du Toit? Anton Goosen? Of moet ons kontemporêres soos Hunter Kennedy, HemelBesem, Bittereinder, Spoegwolf en Valiant Swart insluit? En wat van goue oues soos Chris Blignaut of Die Briels?

Dis waarskynlik ʼn onbegonne taak, maar vir my is daar een wat kop en skouers bo die res uitstaan …

LEES VERDER
profile pic

Sinonieme en ekwivalensie – die gewig van woorde

Donderdag 21 Junie 2018 Geplaas deur Sophia Kapp

Ek kry heelwat navrae oor sinonieme. Dis skoolwerk, en dis iets wat geleer moet word, maar dit lyk my dit wat mense onder die term verstaan, verskil hemelsbreed. En die "skooldefinisie" daarvoor, wat lui dat dit gewoon "woorde met dieselfde betekenis" is, gee ook nie die kompleksiteit van die verskynsel behoorlik weer nie.

LEES VERDER
profile pic

Meerder, beterder en mees beste – trappe van vergelyking in Afrikaans

Donderdag 14 Junie 2018 Geplaas deur Sophia Kapp

Desperate navraag laat die aand: Tannie, ons skryf môre Afrikaans en ek sukkel met trappe van vergelyking. Hoe weet ek wanneer is dit "meerder" en wanneer is dit "meeste"?

Ek rol nie meer my oë nie, nie vir die navraag, die omvang van die onkunde of die tyd nie. Ek herken paniek, selfs op ʼn WhatsApp, en weet ʼn mens hou jou preek vir ʼn meer toepaslike oomblik.

Gelukkig (vir die navraer se onthalwe en vir myne) is die reëls vir die trappe van vergelyking in die nuutste uitgawe van die Afrikaanse woordelys en spelreëls opgeteken. Hoofstuk 16 bevat die volledige stel voorskrifte en vervang elke leer en dwaling wat tot nou toe oor die saak verkondig is. Boonop is daar voor in die hoofstuk ʼn baie nuttige tabel opgeneem wat dit vir elke opvoeder, leerder en gebruiker glashelder behoort te maak wanneer ʼn mens -er en -ste, en wanneer ʼn mens meer en die meeste gebruik.

So werk dit:

LEES VERDER
profile pic

Huidiglik 'n doring in die vlees, maar ...

Vrydag 08 Junie 2018 Geplaas deur Gerhard van Huyssteen

Dit is byna drie maande sedert ek laas ʼn rubriek geskryf het.

Waarom? Ek het my toegesluit en afgesluit en weggesluit om navorsing te doen.

Waaroor? Oor die vermaledyde woord “huidiglik”.

Wanneer het “huidiglik” sy kop vir die eerste keer uitgesteek? Oudpolitikus Japie Basson gis dat dit moontlik in die vroeë 1970’s in die mond van John Vorster ontstaan het. Tydens ʼn bespreking van sy eersteministersbegrotingspos het hy dralend “huidig…” gesê en toe “…lik” daaraan toegevoeg. Ek kon geen ander bewyse hiervoor kry nie, maar ook geen teenstellings nie. Die eerste konkrete bewys van “huidiglik” in ʼn publikasie, kom wel uit ʼn 1974-uitgawe van die Journal of the South African Veterinarian Association.

LEES VERDER