Inleiding

In die sin “Die buitedeur is deur Oupa gesluit” is daar duidelik ’n doener/agent, naamlik Oupa (aangedui deur die sinsdeel “deur Oupa”). As gevolg van die gebruik van ’n doener (uitgedruk deur “deur Oupa”) is die sin in die lydende vorm (oftewel passiefvorm) en is die werkwoordvorm “gesluit” gevolglik ’n passiefvorm, ’n werkwoordvorm wat woordsoortelik as ’n werkwoord gebruik word.

Volgens Anneke Butler is dieselfde interpretasie “nie so voor die hand liggend … sonder die eksplisiete identifisering van [’n] agent … nie”. Dit is oor hierdie kwessie wat vandag se blog handel.

In die uitdeelstuk Wat is oorganklike en onoorganklike hoofwerkwoorde? het ons na die eienskappe van oorganklike hoofwerkwoorde en onoorganklike hoofwerkwoorde gekyk.

Dikwels kan hoofwerkwoorde sowel oorganklik as onoorganklik gebruik word, soos eet hier onder in voorbeeld 1 en 2:

• Voorbeeld 1: Die mense eet. [onoorganklik]

• Voorbeeld 2: Die mense eet appels. [oorganklik]

Wanneer mag “moet nie”? Vir geslagte lank word op skoolvlak onderrig dat net “moenie” korrek is, maar woordeboeke, die Afrikaanse woordelys en spelreëls en selfs moderne taalkundiges vertel ’n ander storie. Vandag kyk ons na die verrassende waarheid agter een van Afrikaans se bekendste skoolkonvensies.

Watter een van die onderstaande sinne se woordvolgorde is korrek?

• “Die mense hou een maal ’n maand piekniek onder die boom.”
• “Die mense hou een maal ’n maand onder die boom piekniek.”